Việt Nam đang tiến thêm một bước đáng chú ý trong quá trình đưa thị trường tài sản mã hóa vào khuôn khổ quản lý chính thức. Theo kế hoạch của Bộ Tài chính, ba thông tư quan trọng liên quan đến kế toán, thuế và phương thức thu thuế đối với tài sản mã hóa dự kiến sẽ được ban hành ngay trong quý I/2026 , tạo nền tảng pháp lý bước đầu cho thị trường này.
Trước đó, ngày 9/9/2025, dưới sự phối hợp của nhiều bộ, ngành, Bộ Tài chính đã trình Chính phủ ban hành Nghị quyết số 05, với mục tiêu đưa tài sản mã hóa vào diện quản lý nhà nước và từng bước hình thành thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam.
Theo định hướng của Nghị quyết 05, thị trường tài sản mã hóa không chỉ được nhìn nhận như một lĩnh vực cần kiểm soát rủi ro, mà còn được kỳ vọng trở thành:
Một kênh đầu tư mới cho người dân
Một kênh huy động vốn bổ sung cho doanh nghiệp
Một nguồn thu tiềm năng cho ngân sách nhà nước
Đồng thời đáp ứng các yêu cầu của FATF về phòng, chống rửa tiền và tài trợ khủng bố
Ba thông tư “xương sống” cho thị trường tài sản mã hóa
Tại Đối thoại “Pháp lý mở đường và mô hình phát triển thị trường tài sản số Việt Nam” do Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy tổ chức, ông Tô Trần Hòa, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Quản lý thị trường giao dịch tài sản mã hóa (Ủy ban Chứng khoán Nhà nước), cho biết Bộ Tài chính đang triển khai xây dựng ba thông tư mang tính nền tảng, cụ thể:
Thông tư về chế độ kế toán - kiểm toán: áp dụng cho các tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa, tổ chức phát hành và các doanh nghiệp tham gia hoạt động đầu tư, mua bán trên thị trường tài sản mã hóa.
Thông tư về chính sách thuế: xây dựng khung thuế suất đối với các hoạt động liên quan đến tài sản mã hóa.
Thông tư về đối tượng chịu thuế và phương thức thu thuế: hướng dẫn cách thu thuế phù hợp với đặc thù của thị trường tài sản mã hóa - một thị trường mới, có tính xuyên biên giới và công nghệ cao.
Theo ông Hòa, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đang phối hợp chặt chẽ với các đơn vị chức năng thuộc Bộ Tài chính để hoàn thiện các thông tư này và dự kiến trình Bộ ban hành trong quý I/2026.
Mở cổng tiếp nhận hồ sơ, chính thức khởi động giai đoạn thí điểm
Bên cạnh hệ thống thông tư, cơ quan quản lý cũng đã trình Bộ Tài chính ban hành một số quyết định quan trọng ở cấp bộ. Trong đó bao gồm:
Quyết định ban hành Kế hoạch triển khai Nghị quyết 05
Quyết định số 96 liên quan đến thủ tục hành chính trong lĩnh vực này
Đáng chú ý, từ ngày 20/1, cơ quan quản lý đã chính thức mở cổng tiếp nhận hồ sơ đăng ký của các tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa tham gia giai đoạn thí điểm.
Thí điểm 5 năm: vừa làm, vừa điều chỉnh
Đánh giá về vai trò của Nghị quyết 05, ông Tô Trần Hòa cho biết, với thời gian thí điểm kéo dài 5 năm, đây được xem là bước khởi đầu trong quá trình hình thành thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam.
Quan điểm điều hành trong giai đoạn này được nhấn mạnh là: “Vừa làm, vừa điều chỉnh, không bóp nghẹt thị trường.”
Theo đó, Nghị quyết 05 cho phép cơ chế điều chỉnh linh hoạt, nhằm kịp thời cập nhật chính sách khi thị trường phát sinh những yếu tố mới, công nghệ mới hoặc rủi ro mới.
Tuy nhiên, về dài hạn, lãnh đạo Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cho rằng giải pháp căn cơ vẫn là xây dựng một khung pháp lý toàn diện, bao gồm luật chuyên ngành, các nghị định và thông tư hướng dẫn, tiệm cận thông lệ quốc tế và phù hợp với thực tiễn thị trường Việt Nam.
Điều kiện cấp phép: ưu tiên an toàn và kiểm soát rủi ro
Trong khi chờ khung pháp lý ở cấp cao hơn, để bảo đảm thị trường vận hành có trật tự ngay từ đầu, các điều kiện cấp phép cho tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa trong giai đoạn thí điểm được thiết kế khá chặt chẽ.
Cụ thể:
Vốn tối thiểu lên tới 10.000 tỷ đồng
Ít nhất 65% vốn điều lệ do các tổ chức góp vốn, trong đó trên 35% phải đến từ tối thiểu hai tổ chức như ngân hàng thương mại, công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ, doanh nghiệp bảo hiểm hoặc doanh nghiệp công nghệ
Mỗi tổ chức, cá nhân chỉ được góp vốn vào một đơn vị cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa được Bộ Tài chính cấp phép
Kèm theo nhiều yêu cầu và ràng buộc quản lý khác
Theo cơ quan quản lý, cách tiếp cận này phù hợp với lộ trình chung của nhiều quốc gia: ưu tiên an toàn, minh bạch và năng lực quản lý trong giai đoạn đầu, trước khi từng bước mở rộng quy mô thị trường và đa dạng hóa sản phẩm tài sản mã hóa.