Cái tủ lạnh nhà tôi bỗng dưng kêu như máy bay chuẩn bị cất cánh. Tôi gọi trung tâm bảo hành “chính hãng”.
Anh thợ tới rất nhanh. Xe tải to, logo đầy đủ, áo quần chỉnh tề, tay cầm máy tính bảng. Anh nghe cái tủ kêu, cúi xuống sờ sờ vài cái rồi phán gọn:
“Tủ này hỏng block rồi anh ạ. Sửa thì 400 euro, mà tốt nhất mua mới luôn, khoảng 750 euro cho bền.”
Anh thu 40 euro tiền “kiểm tra” rồi chuẩn bị đi. Tủ còn chưa được tháo ra.
Tôi tức lắm. Mới dùng chưa đầy 4 năm. Vợ tôi nói:
“Hay anh gọi bác Jacques xem. Bác ấy hay sửa đồ cho mẹ em.”
Tôi hơi ngại. Bác Jacques chẳng có website, chẳng có xe đẹp. Đi chiếc xe cũ cà tàng, đồ nghề bỏ trong cái thùng gỗ sứt sẹo. Nhưng thôi, cứ gọi thử.
Bác tới, nhìn cái tủ rất lâu. Không máy móc, không máy tính bảng. Bác áp tai sát động cơ như bác sĩ nghe tim.
“Không phải hỏng block đâu cháu. Chỉ là ốc bị lỏng thôi.”
Bác cúi xuống, siết lại một con ốc, lau bụi quạt gió, nhỏ một giọt dầu. 15 phút. Tủ chạy êm ru, mát lại như mới.
Tôi há hốc:
“Thế là xong hả bác?”
Bác cười:
“Giờ nhiều thợ không còn sửa nữa, họ chỉ thay. Thay nhanh, kiếm tiền dễ, khỏi phải nghĩ.”
Tôi hỏi tiền.
“Cho bác 15 euro tiền xăng là được.”
Tôi đưa bác 70 euro. Bác từ chối, tôi nói:
“Cháu không trả tiền cho việc siết một con ốc. Cháu trả tiền cho việc bác biết siết con ốc nào.”
Bác đi rồi, tôi đứng nghĩ mãi.
Và tôi chợt thấy… thị trường tài chính bây giờ cũng y như vậy.
Trong chứng khoán, forex, crypto, đầy “chuyên gia” áo vest bóng bẩy, slide đẹp, chart màu mè. Mở miệng là “chắc kèo”, “ăn dày”, “vào là thắng”. Nhưng thực chất họ chỉ làm một việc: thay não người mới bằng lòng tham.
Họ không sửa tư duy, không dạy quản trị rủi ro. Họ chỉ “thay block” – thay niềm tin của bạn bằng FOMO, rồi thu phí.
Còn những người thật sự giỏi? Thường nói rất ít. Không khoe xe, không khoe lãi. Họ nghe thị trường như bác Jacques nghe tiếng máy. Họ biết chỗ nào chỉ là nhiễu, chỗ nào mới là vấn đề.
Bài học rút ra rất đơn giản:
Đừng tin người nói to.
Đừng tin người ăn mặc đẹp.
Đừng tin người hứa làm giàu nhanh.
Trong sửa máy cũng như trong đầu tư, giá trị thật nằm ở kinh nghiệm, sự tử tế và khả năng nhìn ra bản chất, chứ không nằm ở cái vỏ bên ngoài.
Người mới vào thị trường, nếu không tỉnh, rất dễ trở thành cái tủ lạnh tiếp theo. $BTC . $BNB . $ETH
