
@Vanarchain #vanar $VANRY
Nếu nhìn lại play-to-earn của giai đoạn 2020–2022, mình nghĩ vấn đề của nó chưa bao giờ nằm ở việc “kiếm tiền từ game có khả thi hay không”.
Vấn đề nằm ở chỗ game bị biến thành một cơ chế tài chính trá hình, nơi gameplay chỉ còn là phương tiện để farm token.
Khi dòng tiền mới dừng lại, toàn bộ mô hình sụp đổ rất nhanh.
Vanar thú vị ở chỗ họ không cố sửa play-to-earn bằng cách thay tokenomics, mà đặt lại câu hỏi gốc: vai trò của blockchain trong game thực sự nên nằm ở đâu.
Phần lớn game play-to-earn cũ thất bại vì blockchain chen vào mọi lớp của trải nghiệm.
Mỗi hành động nhỏ đều gắn với transaction, mỗi tiến trình đều bị tài chính hóa.
Điều này vừa phá gameplay, vừa tạo áp lực lạm phát không thể kiểm soát.
Vanar chọn cách tiếp cận ngược lại.
Họ không bắt game phải “on-chain hóa” mọi thứ, mà tách rất rõ giữa vòng lặp chơi game và vòng lặp giá trị.
Người chơi chơi trước, blockchain đứng phía sau ghi nhận những thứ thực sự cần ghi nhận.
Điểm này nghe có vẻ kỹ thuật, nhưng tác động của nó lên mô hình play-to-earn là rất lớn.
Khi gameplay không còn bị block time, gas fee hay transaction fail làm gián đoạn, game mới có cơ hội quay về đúng bản chất của nó: vui, mượt, có chiều sâu.
Tiền không còn là lý do chính để chơi, mà trở thành hệ quả của việc chơi lâu, chơi giỏi, hoặc đóng góp giá trị cho hệ sinh thái game.

Đây là sự khác biệt căn bản so với mô hình cũ, nơi người chơi vào game với mục tiêu rút tiền càng sớm càng tốt.
Vanar cũng thay đổi play-to-earn bằng cách giảm vai trò của token phát hành liên tục.
Trong các game P2E thế hệ đầu, token gần như là nguồn thu duy nhất, và vì thế buộc phải được phát hành đều đặn để “trả thưởng”.
Điều này tạo ra áp lực bán liên tục và khiến nền kinh tế game phụ thuộc hoàn toàn vào người chơi mới.
Với hạ tầng của Vanar, giá trị không nhất thiết phải đến từ token emission.
Nó có thể đến từ phí dịch vụ, marketplace, quyền truy cập nội dung, hoặc các mô hình doanh thu quen thuộc của game Web2, nhưng được gắn thêm lớp ownership và settlement bằng blockchain.
Một điểm mình thấy quan trọng là Vanar không xem người chơi là “nhà đầu tư bất đắc dĩ”.
Trong play-to-earn cũ, người chơi buộc phải hiểu token, hiểu yield, hiểu rủi ro để tối ưu lợi nhuận.
Vanar hướng tới việc che giấu phần tài chính phức tạp đó, để người chơi chỉ cần chơi game.
Nếu có phần thưởng, nó đến một cách tự nhiên, giống như cashback hay item hiếm, chứ không phải một chiến lược tài chính phải tính toán từng ngày.
Điều này làm thay đổi hoàn toàn đối tượng người chơi mà game Web3 có thể tiếp cận.
Từ góc độ developer, Vanar cũng mở ra một cách tiếp cận khác với play-to-earn.
Thay vì thiết kế game xoay quanh tokenomics ngay từ đầu, dev có thể thiết kế game như Web2, rồi sau đó quyết định những điểm nào thực sự cần blockchain.
Tài sản hiếm, quyền sở hữu lâu dài, giao dịch giữa người chơi, hoặc tiến trình có giá trị kinh tế mới được đưa on-chain.
Phần còn lại vẫn chạy off-chain với hiệu suất cao.
Điều này cho phép game cân bằng tốt hơn giữa trải nghiệm và kinh tế, thay vì hy sinh gameplay để phục vụ token.
Vanar cũng gián tiếp giải quyết một vấn đề lớn khác của play-to-earn: vòng đời người chơi.
P2E cũ thường có vòng đời rất ngắn, vì khi lợi nhuận giảm, người chơi rời đi hàng loạt.
Khi blockchain trở thành backend vô hình, và phần thưởng không còn là động lực duy nhất, game có cơ hội giữ người chơi bằng nội dung, cộng đồng và cạnh tranh lành mạnh.
Phần “earn” lúc này không còn là promise tài chính, mà là lớp giá trị bổ sung cho những ai gắn bó lâu dài.
Mình cũng nghĩ Vanar giúp play-to-earn thoát khỏi cái bẫy phải “đánh bại Web2 bằng lợi nhuận”.
Thay vì hứa hẹn thu nhập, game có thể hứa hẹn quyền sở hữu thật: item không bị reset, tài sản có thể giao dịch tự do, tiến trình không bị khóa trong server của studio.
Đây là những thứ Web2 chưa làm tốt, và cũng là nơi blockchain thực sự có lợi thế.
Khi đặt trọng tâm vào ownership thay vì yield, play-to-earn dần biến thành play-and-own, một mô hình bền hơn rất nhiều.
Tất nhiên, @Vanarchain Vanar không tự động làm play-to-earn thành công.
Nếu game vẫn tệ, gameplay vẫn chán, thì hạ tầng tốt đến đâu cũng không cứu được.
Nhưng điểm khác biệt là Vanar không ép game phải phục vụ blockchain.
Họ tạo điều kiện để game có thể thành công trước, rồi blockchain mới phát huy giá trị.
Điều này đảo ngược hoàn toàn logic của thế hệ P2E đầu tiên.
Nếu nhìn dài hạn, mình không nghĩ Vanar sẽ tạo ra một làn sóng play-to-earn bùng nổ kiểu cũ.
Thứ họ có thể tạo ra là một sự chuyển dịch chậm nhưng bền: game Web3 không còn bị nhận diện là “game để kiếm tiền”, mà là game đúng nghĩa, có thêm lớp quyền sở hữu và kinh tế mở.
Khi đó, việc kiếm được giá trị từ game không còn là mục tiêu chính, mà là phần thưởng cho sự gắn bó và kỹ năng.
Vì vậy, nếu hỏi Vanar có thể thay đổi mô hình play-to-earn như thế nào, câu trả lời của mình là: bằng cách làm cho play-to-earn không còn là trung tâm nữa.
Khi blockchain lùi về hậu trường, khi hiệu suất và UX được ưu tiên, và khi giá trị đến từ ownership thay vì phát hành token liên tục, play-to-earn mới có cơ hội thoát khỏi cái bóng của chính nó.
Và đó có lẽ là thay đổi quan trọng nhất mà Vanar mang lại cho game Web3.

