Kripto pazarı olgunlaştı: kurumsalları çekti, dünyanın farklı bölgelerinde düzenlemeler kazandı ve profesyonelleşti. Ancak 2025'te dolandırıcılar da evrildi. Artık yalnızca acemiler değil: deneyimli kullanıcılar bile giderek daha sofistike dolandırıcılıklar tarafından kandırılıyor.
Bu makalede, en yaygın dijital tuzakları, nasıl çalıştıklarını ve güvende kalmak için ne yapabileceğinizi gösteriyoruz - özellikle telefonla işlem yapıyorsanız veya sosyal medyada aktifsanız.
1. Deepfake ile phishing: dolandırıcılığın yeni yüzü
Önceden, phishing yalnızca kopyalanmış web siteleri ve sahte e-postalarla sınırlıydı. 2025'te dolandırıcılık çok daha gerçekçi hale geldi. Yatırım fırsatlarını öneren sahte ünlüler, CEO'lar veya influencerlar tarafından üretilen yapay zeka (deepfake) videoları ve ses kayıtları dolaşıyor.
Bu içerikler, esas olarak X (eski Twitter), Instagram veya TikTok gibi sosyal ağlarda kötü niyetli bağlantılarla birlikte yayılmaktadır. Cüzdanınızı bağladığınızda veya veri girişi yaptığınızda, sonuç tamamen fon kaybı oluyor.
Anahtar tavsiye: yalnızca bir yüz veya sese güvenmeyin. Her zaman resmi kanalları kontrol edin ve üçüncü şahıslar tarafından paylaşılan bağlantılara tıklamaktan kaçının, görünüşte meşru olsalar bile.
2. Sahte staking uygulamaları ve kopyalanmış cüzdanlar
2025'te en sık karşılaşılan dolandırıcılıklardan biri, 'yüksek getiriler' vaat eden sahte uygulamalar veya 'yeni ağları destekleyen' cüzdanlar içermektedir.
Bu uygulamalar genellikle resmi mağazaların dışında yüklenir ve bunu yaptığında kullanıcı, saldırganların seed phrase'ine erişmesine, etkinliğini izlemelerine veya cüzdanı fark etmeden boşaltmalarına izin veren izinler verir.
Anahtar tavsiye: yalnızca Google Play veya App Store'dan doğrulanmış uygulamaları yükleyin. İki adımlı kimlik doğrulamasını (2FA) etkinleştirin ve özel anahtarlarınızı bağlı cihazlarda asla saklamayın.
3. Ekolojik görünümdeki rug pull'lar: dolandırıcılık
Sosyal etki veya sürdürülebilirlik olarak kendini sunan DeFi projeleri 2025'te güç kazandı. Birçok proje, karbon kredilerinin tokenizasyonu veya çevresel nedenlere bağışlarla bağlantılı getiriler vaat ediyor.
Ancak birçok durumda, bu projelerin gerçek bir desteği yok, arkasında bir ekip ya da somut bir faaliyet yok. Fon toplayıp sonra kayboluyorlar —meşhur rug pull.
Anahtar tavsiye: çekici getirileri 'garanti edilmiş olumlu etki' ile birleştiren her türlü vaatten şüphelenin. Whitepaper'ı araştırın, şirketin denetlenip denetlenmediğini kontrol edin ve projenin arkasında kimin olduğunu inceleyin.
4. Sosyal medyada 'uzman botlar' ve influencerlar
Telegram ve X gibi platformlar, kripto uzmanı gibi davranan profillerle dolup taşıyor. Grafikler, tahminler ve 'sıcak tavsiyeler' yayınlıyorlar; birçok içerik, amacın sizi dolandırıcı sitelere veya ücretli gruplara yönlendirmek olduğu yapay zeka tarafından üretiliyor.
Ayrıca, müşteri hizmetleri gibi davranan botlar var. Şikayet veya bir cüzdanla ilgili sorunlar hakkında bir yorum paylaştığınızda tam olarak ortaya çıkıyorlar. Bu botlar, seed phrase'inizi paylaşmanızı veya şüpheli bağlantılara erişmenizi sağlamaya çalışıyor.
Anahtar tavsiye: asla seed phrase'inizi, özel anahtarlarınızı veya bakiye ekran görüntülerini paylaşmayın. Hiç kimsenin cihazınıza uzaktan erişmesine izin vermeyin. Resmi destek asla doğrulanmamış kanallar aracılığıyla sizinle iletişime geçmeyecektir.
2025'te varlıklarınızı korumak için ekstra tavsiyeler
Wallet Guard ve revoke.cash gibi araçlarla izinleri kontrol edin
Web3'te dApp'lerle etkileşimde bulunduğunuzda, cüzdanınız kullanım sonrası bile aktif izinlerle kalabilir. Wallet Guard gibi araçlar şüpheli davranışları tespit eder ve revoke.cash gereksiz erişimleri iptal etmenizi sağlar. Bunları kullanmak, saldırı veya fon boşaltma riskini azaltır.
Seed phrase'inizi asla bulutta veya dijital dosyalarda saklamayın
Seed phrase'iniz cüzdanınızın anahtarıdır. Onu Google Drive, e-postalarda, notlarda veya telefonunuzdaki fotoğraflarda saklamak son derece risklidir. Hackerlar ve kötü amaçlı yazılımlar bu alanlara kolayca erişebilir. İdeal olan: onu kağıda yazın ve fiziksel, güvenli bir yerde saklayın.
Hızlı kazanç vaatlerinden ve acil mesajlardan uzak durun
‘Son fırsat’, ‘garanti edilmiş getiri’ veya ‘şimdi gönder ve iki kat al’ gibi ifadeler dolandırıcılıkların tipik özellikleridir. Bir mesaj sizi acele ettiriyorsa veya çok iyi görünüyorsa muhtemelen öyle değildir. Kaynağı dikkatlice kontrol edin. Şüphe duyarsanız, tıklamayın veya etkileşimde bulunmayın.
Cihazlarınızı koruyun ve güncel tutun
Telefon veya bilgisayar güncellenmemişse, kötü amaçlı yazılımların girmesi kolaylaşır. Her zaman işletim sisteminin, tarayıcının ve uygulamaların en son sürümlerini yükleyin. Güvenilir bir antivirüs kullanın ve bilinmeyen kaynaklardan uygulama yüklemekten kaçının. Mümkünse her zaman 2FA'yı etkinleştirin.
Yeni dolandırıcılık nesli sürekli dikkat gerektiriyor
Kripto ekosistemi her yıl daha sofistike hale geliyor - ve suçlular da öyle. 2025'te dolandırıcılıklar daha inandırıcı, daha kişiselleştirilmiş ve tespit edilmesi daha zor hale geldi. Ancak iyi bilgi, güvenli alışkanlıklar ve biraz şüphe ile korunmak tamamen mümkündür.
Eleştirel bir tutum benimseyin, kestirme yolları sorgulayın ve en önemlisi, fonlarınızın kontrolünü elinizde tutun. Tam özgürlüğün olduğu bir pazarda, sorumluluk da tamamen sizindir.
Farkındalıkla yatırım yapın ve 2025'in dijital tuzaklarına düşmeyin.
#SeguridadDigital #Seguridad #phishingscam #estafas
---
Freepik'te mevcut görüntü