✅ Gələcək Ticarət Nədir?
Gələcək ticarət, iki tərəfin gələcək bir tarixdə əvvəlcədən müəyyən edilmiş qiymətə bir aktiv almaq və ya satmaq üçün razılaşdığı bir maliyyə müqaviləsinin bir növüdür.
Ən çox əmtəələr, valyutalar, indekslər, səhmlərdə rast gəlinir.
Siz həmişə aktivə sahib olmursunuz; qiymət hərəkətləri üzərində spekulyasiya edirsiniz.
Məsələn:
Bu gün 100 barel neft almaq üçün $70 qiymətində razılaşırsınız, üç ay sonra qiymətlərin artmasını gözləyirsiniz. Əgər neft o zaman $80-dirsə, qazanırsınız. Əgər $60-a düşərsə, itirirsiniz.
⚖️ İslam Perspektivi: Gələcək Ticarət Halal mı, Haram mı?
🔴 Əksəriyyət Rəyi: Gələcək Ticarət Haramdır
Əksər İslami alimlərə görə, gələcək ticarət icazəli deyil (haram). Budur səbəbi:
Səbəb İzah
1. Gharar (Artıq Belirsizlik) Gələcək ticarət qiymət və çatdırılma üzrə belirsizliklərə malikdir. İslam, əsas belirsizlik olan müqavilələri qadağan edir.
2. Sahiblik Yoxdur Çox hallarda, siz faktiki aktivə sahib olmadan müqavilələri ticarət edirsiniz — bu, “sahib olmadığınız şeyi satmaq” formasındadır ki, bu da haramdır.
3. Spekulyasiya (Maisir) Gələcək ticarət çox vaxt spekulyativdir, qumar kimi, bu da İslamda tamamilə qadağandır.
4. Gecikmiş Mübadilə (Non-Spot) İslam maliyyəsi, malların və ödəmənin dərhal mübadiləsini (spot əməliyyatları) üstün tutur. Gələcək ticarət hər ikisini gecikdirir.
🟢 Azlıq Görüşü: Bəzi Formalar Halal Ola bilər
Bəzi alimlər və İslami maliyyə institutları, aşağıdakı hallarda məhdud gələcək formalarına icazə verirlər:
Aktiv halal olmalıdır (məsələn, buğda, qızıl — spirtli içki, donuz ətindən deyil).
Çatdırılma üçün real niyyət olmalıdır (sadəcə spekulyasiya deyil).
Satmadan əvvəl aktivin tam sahibi olmalıdır.
Müqavilə, Şəriətə uyğun qaydalara (məsələn, Salam müqavilələri) uyğun olmalıdır.
📷 Vizual İzah
Gələcək ticarət ilə İslam maliyyəsi prinsiplərini müqayisə edən sadə bir diaqram:
⚖️ Gələcək Ticarət vs. Şəriət Prinsipləri
+------------------------+--------------------+------------------------+
| Element | Gələcək Ticarət | Şəriət Tələbi |
+------------------------+--------------------+------------------------+
| Aktivin Sahibliyi | Adətən Sahib Olunmur
#FutureTarding #HalalTrading #Muslims #MuslimahwhoknowscryptoCometome